نکات بستن پیچ های حساس مثل سر سیلندر بر اساس کتاب High Performance Fasteners and Plumbing اگر می خواهید یک تکنسین واقعی شوید بخوانید

mahdy
اخبار و مطالب

تکنیک بستن پیچ ها با ترک متر (Torque Technique)

پس دفعه‌ی بعدی که می‌خواهید یک پیچ را سفت کنید، به همه‌ی عواملی که درگیر این کار هستند توجه داشته باشید. این کار فقط کشیدن آچار تا شنیدن صدای «کلیک» نیست. برای این‌که اتصال رزوه‌ای بهترین عملکرد ممکن را داشته باشد، به نکات زیر دقت کنید:

هر زمان از آچار ترک‌متر استفاده می‌کنید، سر آچار را با دست خود به‌آرامی حمایت کنید تا از ایجاد انحراف زاویه‌ای ناخواسته جلوگیری شود. این موضوع به‌ویژه هنگام استفاده از افزاینده‌ها (Extensions) در آچار بکس اهمیت بیشتری دارد.این حمایت فقط برای حفظ هم‌راستایی آچار است و نباید باعث اعمال نیروی اضافی شود.

مطمئن شوید رزوه‌ها (هم رزوه‌ی نری و هم مادگی) تمیز هستند.
مطمئن شوید رزوه‌ها سالم‌اند و هیچ‌گونه تغییر شکل، خوردگی یا پلیسه ندارند.
در صورت نیاز، روان‌کننده‌ی مناسب را قبل از مونتاژ روی رزوه‌ها اعمال کنید. این روان‌کننده می‌تواند روغن موتور، دی‌سولفید مولیبدن، مواد ضد گریپاژ (Anti-seize) یا چسب‌های بی‌هوازی قفل‌کننده‌ی رزوه باشد؛ بسته به نوع کاربرد. استفاده از روانکار مناسب کاملاً ضروری است، زیرا حدود ۹۰٪ نیرویی که هنگام بستن پیچ اعمال می‌شود صرف غلبه بر اصطکاک بین رزوه‌ها می‌گردد و تنها بخش کوچکی از آن به ایجاد نیروی گیره‌ای مؤثر اختصاص می‌یابد.به همین دلیل، تکنسین باید حتماً بررسی کند که پیچ‌ها به‌صورت نرم و روان در جای خود می‌چرخند. اگر پیچ سفت بچرخد یا رزوه‌ها به‌صورت رزوه‌به‌رزوه درگیر شوند، مقدار اصطکاک افزایش یافته و قرائت آچار ترک‌متر دچار خطا می‌شود و گشتاور واقعی اعمال‌شده با مقدار نمایش‌داده‌شده متفاوت خواهد بود.
توجه کنید در مورد گیریس های ضد چسبندگی در مقاله ای دیگر توضیح داده شده است . این روانکار ها به علت کاهش قابل توجه اصطکاک نباید در جایی که در دفترچه اشاره نشده استفاده بشوند. یک روغن معمولی موتور یا گیربکس کافی است.
فراموش نکنید تا حتی به زیر محل آچار خور پیچ ها نیز روغن بزنید زیرا این ناحیه نیز بر روی ترک متر خطا ایجاد خواهد کرد.
آچارهای ترک‌متر (Torque Wrench) خود را تمیز و کالیبره نگه دارید. با توجه به میزان استفاده، بهتر است حداقل سالی یک‌بار آن‌ها را برای کالیبراسیون مجدد ارسال کنید. همچنین آچار ترک‌متر را در جای امن نگهداری کنید و آن را در کارگاه پرت نکنید؛ این‌ها ابزارهای ظریف و دقیقی هستند.
هنگام سفت کردن، چه با آچار دستی معمولی و چه با آچار ترک‌متر، آرام کار کنید. سفت‌کردن سریع باعث افزایش اصطکاک و حرارت در ناحیه‌ی رزوه می‌شود که می‌تواند منجر به گریپاژ رزوه‌ها شود. همچنین بستن سریع باعث خطای گشتاور می‌شود، چون آچار ترک‌متر باید بر اصطکاک بیشتری غلبه کند.
وقتی به مقدار گشتاور موردنظر نزدیک می‌شوید، این مرحله را با دقت و به‌آرامی انجام دهید و به حرکت عقربه یا صدای کلیک توجه کنید. اگر با سرعت زیاد سفت کنید، ممکن است ناخواسته از حد تنظیم‌شده عبور کنید و چند نیوتن‌متر یا فوت‌پوند اضافه وارد نمایید.
هر زمان که فضا و دسترسی اجازه می‌دهد، حتماً از آچار ترک‌متر کالیبره‌شده استفاده کنید. این کار تضمین می‌کند که نه‌تنها به نیروی گیره‌ای (Clamping Load) صحیح برای هر پیچ برسید، بلکه همه‌ی پیچ‌های یک قطعه با گشتاور یکسان سفت شوند و نیروی مهار به‌صورت یکنواخت توزیع شود.
البته در برخی کاربردها استفاده از ابزار اندازه‌گیری گشتاور مثل ترک متر عملی نیست (مثلاً بستن چند پیچ کوچک برای نگه‌داشتن براکت رادیو)، اما در هرگونه مونتاژ موتور یا اجزای شاسی، بستن پیچ‌ها با گشتاور مشخص‌شده کاملاً الزامی است.